Thứ Sáu, 11 tháng 6, 2010

Những kho báu tiềm ẩn trong công ty


Ảnh minh họa

Trong giai đoạn kinh tế suy thoái, tăng doanh thu trở thành thách thức lớn đối với mọi giám đốc điều hành. Nhưng doanh thu của công ty vẫn có thể tăng nếu họ biết cách khai thác những "mỏ vàng" mà ít người nhận ra.

Dưới đây là bài viết của Neil Smith - giám đốc điều hành công ty Promontory Growth and Innovation ở thành phố New York, Mỹ - trên báo New York Times. Công ty tư vấn này kiếm tiền bằng cách giúp khách hàng tăng doanh thu và giảm chi phí thông qua những cách làm đầy sáng tạo.

Khi vị giám đốc điều hành mới của một công ty bảo hiểm xe hơi ở một bang miền tây nước Mỹ muốn tăng doanh thu, ông bắt đầu bằng một cách rất khác thường. Thay vì phát triển sản phẩm và hàng mới, ông tìm kiếm cơ hội ngay trong những sản phẩm và khách hàng mà công ty đang có.

Vị giám đốc phát hiện mỗi khi một điều khoản bảo hiểm nào đó được sửa đổi theo hướng tăng mức phí, công ty thường gửi thông báo tới khách hàng một tháng trước khi nó có hiệu lực. Nhưng nếu một khách hàng gặp tai nạn xe hơi trong khoảng thời gian một tháng ấy, người đó sẽ không phải trả mức phí bảo hiểm mới. Một lỗi trong phần mềm quản lý khách hàng của công ty gây nên tình trạng này.

Những nhân viên trong công ty biết thực tế đó từ hàng chục năm trước, nhưng không không biết khoản tiền phí thất thoát là bao nhiêu. Cũng chẳng ai quan tâm tới việc khắc phục lỗi phần mềm và chi phí khắc phục. Hóa ra chi phí dành cho việc chữa lỗi chỉ là 5.000 USD, trong khi khoản tiền thất thoát do lỗi gây ra lên tới hơn 400.000 USD mỗi năm. Vị giám đốc điều hành rất phấn khích. Sau đó, với sự giúp đỡ của công ty tư vấn, ông đã tìm ra hơn 300 cơ hội tăng doanh thu ngay trong hãng. Những cơ hội đó giúp doanh thu hàng năm của hãng tăng thêm 15%.

Kỷ nguyên “Siêu cạnh tranh” đang tới gần. Các công ty sẽ có nhiều cơ hội giành lợi thế trong môi trường siêu cạnh tranh nếu họ chuẩn bị đón nó ngay từ bây giờ. Đã đến lúc trở thành kẻ tiên phong trong việc tăng lợi nhuận và những “kho báu ngầm” trong công ty cần được khai thác trước tiên.

Chìa khóa để mở những kho báu tiềm ẩn nằm trong tay của mọi thành viên trong công ty. Nhiều người làm thuê biết hàng trăm (thậm chí hàng nghìn) cách để tăng doanh thu, nhưng do những “rào cản nội bộ” nên họ không thể đề xuất ý tưởng hay thực hiện chúng. Trong trường hợp của hãng bảo hiểm ô tô, chẳng ai trong công ty nhận ra số doanh thu mà hãng thất thoát mỗi năm, cũng như khoản chi phí nhỏ để khắc phục sự cố máy tính.

Những doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thường gặp phải tình trạng quá tải theo giờ. Nhưng nếu chịu khó tìm tòi họ có thể kiếm tiền từ tình trạng đó. Một ngân hàng nhận thấy 65% giao dịch đượcthực hiện trong khoảng một giờ trước thời điểm đóng cửa. Tình hình ấy khiến ngân hàng phải huy động toàn bộ nhân viên trong giờ cao điểm. Nhưng trong 7 giờ làm việc còn lại thì ngay cả những nhân viên xuất sắc nhất cũng chẳng có nhiều việc để làm.

Nhằm ổn định nhịp độ làm việc của nhân viên, ban lãnh đạo ngân hàng quyết định tăng phí đối với những giao dịch muộn và giảm phí đối với giao dịch sớm. Họ hy vọng khách hàng sẽ giao dịch sớm hơn, nhưng kết quả là hành vi của phần lớn khách hàng hầu như không thay đổi. Họ vẫn tới ngân hàng muộn dù biết sẽ phải trả thêm tiền. Vấn đề quá tải vào giờ cao điểm không được giải quyết, song doanh thu của ngân hàng tăng thêm 30%. Đây quả là một con số ấn tượng đối với một sáng kiến nhỏ nhoi.

Mọi công ty đều có những tài sản vật chất không liên quan trực tiếp tới công việc kinh doanh, chẳng hạn như các đồng hồ đo. Một bang của Mỹ quy định các doanh nghiệp phải thay mới các loại đồng hồ đo sau 20 năm sử dụng. Mặc dù phần lớn đồng hồ đo vẫn hoạt động tốt sau 20 năm, hàng năm vẫn có hàng triệu chiếc bị vứt. Nhưng nhiều bang khác ở nước Mỹ lại không có quy định như bang kia. Một công ty phát hiện ra rằng có một thị trường dành cho những người mua, bán các loại đồng hồ đo đã sử dụng. Thế là công ty đó kiếm hơn 250.000 USD mỗi năm bằng cách bán đồng hồ đo đã sử dụng.

Trong môi trường siêu cạnh tranh như hiện nay, những giám đốc điều hành khôn ngoan sẽ tiến hành chiến dịch tăng doanh thu trong thời gian sớm nhất có thể. Nhưng một giám đốc điều hành cực kỳ thông minh sẽ nhận ra cơ hội lớn ngay từ trong bãi rác hay nhà kho của công ty và yêu cầu nhân viên dưới quyền “đào vàng” ở những chỗ đó trước.

Thái Dương (theo New York Times)

Thứ Năm, 10 tháng 6, 2010

Phượng Hồng ( Truyện ngắn của Minh Hương )



Ta lại về tìm em mùa hoa phượng,
Những chiếc giỏ xe chở kỷ niệm giữa nắng hè.
Nắng tháng năm chưa thành bỏng rát,
Chỉ có ánh nhìn em thiêu đốt giấc mơ ta !

Nha Trang - 02/09/1996

Vị chát ngọt của nước chè xanh làm tôi vơi đi nỗi bồn chồn. Bên quầy bán sách báo, tiếng hát từ băng catset lại cất lên.

"... Những chiếc giỏ xe chở đầy hoa phượng,
Em chở mùa hè của tôi đi đâu?
Chùm phượng vĩ em cầm là tuổi tôi mười tám ..."

Bà chủ quán nước nói vọng sang :

- Hết bài hát rồi hay sao mà từ sáng đến giờ chú mở mãi có một bài thế?

Gã bán sách đang xếp lại mấy quyển sách cười hề hề:

- Bác ơi! Bác có thấy bọn trẻ đang túm tụm trong sân trường kia không? Chúng chuẩn bị chia tay nhau trước khi từ biệt trường phổ thông đấy. Trong đám các chàng trai ấy, khối anh đang ngơ ngẩn vì các nàng tiên từ cung trăng xuống đang lả lướt trong tà áo dài thướt tha kia kìa. Rồi vài hôm nữa thế nào cũng có mấy anh đến đây, khắc nỗi nhớ nhung của mình lên cây phượng vĩ già này. Ngày xưa cháu cũng đã từng ngẩn ngơ vì một nàng cùng lớp. Nhưng nàng quá vô tình để đến bây giờ "Cây si" ngồi đây bán sách, còn nàng làm bác sĩ, lấy chồng giáo sư ở tận trên thành phố. Thế nhưng, mỗi khi hè về, nhìn lũ trẻ líu ríu nhau là cháu lại thoáng nhớ về nàng. Có lúc còn nghĩ ông nhạc sĩ sáng tác bài hát này là để tặng riêng cho cháu đấy...

Gã lại cười hề hề, mắt nháy về phía tôi. Tôi cũng mỉm cười như muốn chia sẻ với gã nhưng trong lòng còn đang mãi ngược về những kỷ niệm của riêng mình...

Tôi hơn em hai tuổi, học trên em một lớp. Chúng tôi thân nhau vì cùng ở đội văn nghệ của trường. Tình bạn hồn nhiên giữa chúng tôi bỗng chuyển gam từ buổi tối biểu diễn hôm ấy... Tiết mục mở màn là vũ khúc "Bên đầm sen". Đèn sân khấu bật sáng. Chín cánh sen hồng từ từ hé nở. Em hoá thân làm nhụy, khoe hương sắc với đời. Khuôn mặt em bừng sáng lung linh, Tôi cảm thấy hương thơm của hoa sen đang lan toả quanh mình ... Tiếng vỗ tay vang dội, tốp múa ùa vào hậu trường. Tôi đón em ngay bậc lên xuống.

- Thật tuyệt vời, em là nàng tiên vàng...

Đang xúc động với thành công trong vai múa của mình, em thêm cảm kích trước lời khen của tôi. Ánh mắt chúng tôi chạm nhau cùng ngỡ ngàng, lúng túng. Tôi ngập chìm trong cảm xúc kỳ diệu trước đó chưa có bao giờ. Chẳng biết chúng tôi sẽ còn đắm đuối bao lâu, nếu không phải nhường chỗ cho mọi người lên xuống.

Cảm xúc lạ với em đêm ấy làm tôi vơ vẩn hết mấy ngày. Tôi hay tìm cớ để gặp em. Còn em, hình như đã quên giây phút thần tiên ấy, có vẻ hơi buồn và thường tránh ánh mắt của tôi. Những buổi tập văn nghệ sau đó, em thường bắt tôi đàn để em hát bài "Mối tình câm". Bài hát nói về tình yêu đơn phương của một người lính. Lúc còn ở nhà, chàng thầm yêu một cô học sinh vẫn thường che nón đi học qua nhà chàng. Vì ngại ngùng mà chàng chưa một lần dám gặp nàng để tâm tình. Khi ra chiến trường nhớ về nàng, muốn viết thư về thổ lộ thì tiếc thay, chàng chưa hề biết tên nàng... Cho đến bây giờ, tôi vẫn không hiểu tại sao lúc ấy em mới mười bảy tuổi mà có thể cất lên giọng ca thống thiết đến thế khi hát bài hát này?

Rồi ngày lớp đàn anh chúng tôi ra trường đã đến. Đội văn nghệ tổ chức chia tay. Trò chơi trước khi ra về của chúng tôi là "Kết mũ tặng nhau". Trên sân trường ngập nắng, chúng tôi quây quần dưới gốc phượng, chia nhau từng cặp trai gái. Tôi quyết định sẽ nói với em điều thiêng liêng nhất. Em đội cho tôi chiếc mũ kết bằng lá phượng, màu xanh biếc tượng trưng cho mũ Hoàng tử, tôi nhẹ nhàng đặt lên đầu em chiếc mũ kết bằng hoa phượng thắm đỏ như vương miện của công chúa. Tôi nhìn sâu vào đáy mắt em thầm thì: "Anh muốn nói với em điều này.". "Gương mặt đang tươi như hoa của em bỗng u buồn khác lạ. Em lắc đầu van vỉ: "Anh hãy đứng nói gì...". Đôi mắt em ngấn lệ. Tôi sợ giọt nước mắt kia sẽ tràn qua bờ mi cong vút của em. Tôi muốn đặt lên mắt em nụ hôn đầu đời. Nhưng làm sao tôi có thể ...

Chia tay em, tôi đau khổ hụt hẫng, xong không có nhiều thời gian để chết chìm trong thất vọng. Tôi lao vào ôn thi đại học, nghĩ rằng em cũng như tôi còn quá trẻ. Trước mắt, em còn cả một năm cuối của tuổi học sinh bồng bột. Thi đại học xong, tôi đến nhà tìm em thì được biết, bố em đã chuyển trường gửi em lên thị xã học. Tôi hỏi thăm địa chỉ, bố em lắc đầu nói: "Em nó còn phải học".

Năm sau, từ Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, tôi vui vẻ về quê nghỉ hè, hy vọng sẽ được cùng em vui chơi trong một tháng, nhưng em lại ở luôn trên thị xã để học thêm về vũ nhạc. Tôi buồn quá, thường ôm đàn hát một mình. Lúc này tôi mới thấm thía nỗi nhớ em. Hơn một năm qua, mải lo học hành thi cử, làm quen với môi trường mới, những gì xảy ra giữa tôi với em, tuy có làm tôi buồn khổ nhưng rồi nó cũng trượt đi không đến nỗi nặng nề. Trước khi trở lại trường, tôi muốn viết thư để lại cho em nhưng không làm sao viết nổi. Tôi vốn rất sợ nước mắt.

Tôi sinh ra không biết mặt bố mình, ông ngoại tôi mất sớm, bà ngoại tôi ở vậy nuôi hai người con gái. Nhiều lúc đi học về, tôi bắt gặp bà và mẹ đang sụt sùi, mắt đỏ hoe. Thỉnh thoảng dì tôi lấy chồng xa về thăm nhà, những lúc ấy, tôi lại thấy bà, mẹ tôi và dì ôm nhau khóc... Sau đó dì tôi bồng bế ba đứa con nhỏ về ở luôn với bà ngoại và mẹ tôi. Chồng của dì, sau một lần say rượu đã đốt nhà rồi bỏ đi luôn ... Vì sống trong cảnh gia đình như thế nên tính tôi hay nhút nhát. Nước mắt đàn bà đối với tôi là những gì bí ẩn. Bởi vậy, cứ nhớ đến đôi mắt ngấn lệ của em trong lần chia tay ấy, tôi không đủ can đảm để viết cho em điều mà em đã xin tôi: "Anh hãy đừng nói gì..."

Mấy tháng sau, hỏi thăm bạn bè, tôi biết em đang học đại học sư phạm, tôi đến tìm em. Gặp tôi, em mừng rỡ, rối rít hỏi tôi đủ điều rồi như sực tỉnh điều gì, không để tôi hỏi lại, em mời tôi vào phòng, giới thiệu tôi với các bạn là anh họ đến thăm. Lúc ấy, tôi như người rơi xuống vực, chỉ ngồi một lúc tôi xin phép ra về. Em tiễn tôi với đôi mắt buồn thẳm. Tôi hỏi em tại sao giới thiệu tôi như vậy, em chỉ im lặng lắc đầu. Tôi biết mình không thể nói gì hơn nên hẹn em sẽ gặp lại...

Nhưng chỉ ba ngày sau đó, tôi nhận được thư em. Thư viết có mấy dòng: "... Anh đừng đến gặp em nữa, vì em biết anh sẽ rất đau khổ. Bố em đã nhận lời dạm ngõ của nhà người ta. Học xong ra trường là em có chồng..." . Những dòng chữ có nhoè vết ố, tôi biết đó là nước mắt của em. Tôi chết lặng trước sự thật phũ phàng. Trong tiềm thức sâu xa, tôi nghĩ có uẩn khúc gì đó đối với em. Nhưng còn tôi? Trời ơi! Em đối với tôi thân thiết, gần gũi là thế mà rốt cục, tôi cũng chẳng hơn gì anh chàng trong bài hát "Mối tình câm". Tôi cũng biết em nào có vô tình, hơn tất cả mọi người, em hiểu rất rõ tiếng đàn của tôi nói gì, vậy mà hè về, tôi vẫn phải đến trường, khắc tên em lên cây phượng ngày nào chúng tôi từng bẻ lá, hái hoa kết mũ tặng nhau... Tôi xót xa cho bản thân mình, thề với lòng mình sẽ không bao giờ gặp lại em, dù biết không thể trách em. Giữa chúng tôi nào có hứa hẹn gì...

Tôi giật mình nghe bà chủ quán nước nhắc.

- Này anh! Hội đồng nhà trường họp xong rồi kìa.

Tôi đứng bật dậy, bước nhanh đến cổng trường. Em là người ra sau cùng. Trong chiếc áo dài màu vàng yến, em vẫn xinh đẹp lạ lùng. Không chú ý xung quanh, em định lên xe. Tôi vội chặn ngang lối.

- Phượng!

Em sững sờ

- Anh Lương!...

- Anh đợi em đã gần một tiếng đồng hồ, chỉ còn nữa giờ nữa anh phải đi, chúng mình quay vào trường nói chuyện...

Sân trường ngập nắng, vắng vẻ. Chúng tôi bước nhanh về dãy các phòng học ba tầng. Đó là nơi trước đây Trường hay dựng sân khấu để tổ chức văn nghệ hay các buổi sinh hoạt lớn. Kỷ niệm ùa về, tôi chưa biết bắt đầu thế nào thì em đã chủ động nói trước.

- Em vẫn hoài mong có một ngày được gặp lại anh. Vậy mà hôm nay em vẫn thật bất ngờ! Sau khi tốt nghiệp, em xin về trường cũ dạy. Lúc ấy anh đã chuyển cả gia đình về quê cũ. Qua bạn bè, em được biết mãi sau này anh mới lấy vợ, nhưng cô ấy đã bỏ anh theo gã chủ tiệm vàng, vì cho anh là "tẩm", suốt ngày cứ ngơ ngơ, ngẩn ngẩn. Em nghĩ, thế là trời buộc em mang nợ với anh rồi...

- Thôi em, hãy quên chuyện của anh đi, cô ấy bỏ anh là tại anh... Ngày mai anh sẽ chuyển công tác vào thành phố Hồ Chí Minh. Anh hy vọng vào trong đó, cuộc sống sẽ đỡ khắc nghiệt với anh hơn. Song anh biết, nếu không gặp em trước khi đi xa, anh sẽ không sao thanh thản được, cũng như hơn mười năm qua, anh vẫn không hiểu vì sao ngày ấy...?

Em không nhìn tôi, tay vít cành phượng là đà sát lan can, ngắt một lá, bứt vụn thả cho chúng bay lả tả.

- Anh đã biết, bố em cảnh gà trống nuôi con. Em là con gái, ông để mắt từng ly, từng tý. Ngay sau buổi tối biểu diễn văn nghệ hôm ấy, ông gọi em đến ngồi trước bàn thờ mẹ em dạy: "Con là con gái, đã lớn, phải biết giữ mình, lo học hành. Chuyện trai gái bố cấm tuyệt đối. Mẹ con mất đi, đã gửi gắm con cho nhà bác Đạt, bố con mình phải làm theo để vong linh mẹ con được thanh thản. Thằng Lương là con nhà không có bố, như nhà không có nóc, phải biết nhìn xa con ạ...".

Lời nói của bố như ngọn roi quất vào trái tim non nớt của em, nó đau đớn, quằn quại ... Em nhớ lại, có lần vợ chồng bác Đạt về thằm nhà em, bác gái đã buột miệng nói với em: "Con dâu của bác càng lớn đẹp quá". Lúc ấy, em nghĩ bác chỉ đùa nhận em cho Dũng con trai của bác. Nhưng bây giờ em biết đó là sự kết giao giữa hai gia đình từ trước. Em không tin bố em vẫn còn nặng tư tưởng phong kiến đến thế, song đó là sự thật. Ông tìm mọi cách để tách em và anh, không cho em đi tập văn nghệ, em không chịu đòi nghỉ học...

Ngày hè đó, ông bắt em chuyển trường lên thị xã và gữi em ở nhà bác Đạt. Dũng lúc này cũng đang học đại học xa nhà. Chuyện chồng con của em coi như đã được định đoạt. Vì vong linh của mẹ, thương bố lận đận cả đời cho con, em chỉ biết cúi đầu cam chịu. Nhưng em không thể dối lòng mình, em yêu anh và em biết anh cũng yêu em... Tuổi mười bảy dại khờ chẳng cứu được tình yêu của chúng mình. Em chỉ biết ước mình như cô gái trong bài hát "Mối tình câm" để được anh yêu thương mà không phải chối từ ... Nhưng rồi em vẫn phải viết thư cho anh sau lần gặp lại ấy...

Ôi! Phải chăng mỗi người có một số phận. Mẹ tôi cũng phải sống âm thầm lặng lẽ một đời. Bố tôi đã nhảy xuống sông từ tử vì không được gia đình chấp nhận cho lấy mẹ tôi, lý do vì nhà mẹ tôi nghèo. Hồi ấy, nếu không có bà ngoại thì mẹ tôi cũng đã đi theo bố tôi. Sau đó, bà ngoại lặng lẽ đưa mẹ tôi rời làng. Tôi đã sinh ra và lớn lên ở cái thị trấn nhỏ này.

Tôi ngắm nhìn những ngón tay thon thon, nhỏ nhắn, trắng ngần của em đang tiếp tục thả lá. Bàn tay mềm mại kia trong điệu múa ngày ấy đã thắp lên trong tôi ngọn lửa yêu thương nồng nàn ... Tôi đột ngột nắm chặt tay em nói gấp gáp:

- Đến giờ anh phải đi rồi, tạm biệt em. Vĩnh biệt tình yêu của anh ... Em gục đầu, áp mặt vào ngực tôi. Vòng tay tôi xiết nhẹ ôm sát em vào mình. Nước mắt em thấm vào ngực tôi nóng bỏng. Tôi thơm lên mái tóc thoảng mùi hoa bưởi, nhẹ nhành nâng khuôn mặt đẹp như vầng trăng của em lên, nhìn sâu vào đôi mắt hồ thu sâu thẳm của em. Đôi hàng mi đen mượt, cong vút từ từ khép lại...

Có tiếng còi xe ngoài cổng trường ... đợi em khuất vào lối rẽ, tôi mới lên xe của mình. Bên kia phía quầy sách vẫn vọng lại tiếng hát.

... Em chở mùa hè của tôi đi qua, còn tôi đứng lại
Nắng ngập sân trường một vạt áo ai bay...

Xe tôi lao vút đi giữa trưa hè nóng bỏng. Dường như dưới ánh nắng chói chang, hoa phượng bên đường càng rực rỡ, thắm hồng trên nền lá xanh biếc...

Mời theo dõi clip ca nhạc


Thứ Ba, 8 tháng 6, 2010

'Vị đắng' khởi nghiệp kinh doanh


Khi khởi nghiệp, các bạn trẻ còn non kinh nghiệm thường thiếu kế hoạch kinh doanh dài hơi.

Bỏ 300 triệu đồng thuê lại quán cà phê cũ trong một con hẻm quận 3, TP HCM, phải mất 2 tuần sau ngày khai trương, Hùng mới biết mình bị hớ 100 triệu đồng. Song, những thử thách vẫn tiếp tục đeo bám chàng trai trẻ.

Cùng nhóm bạn ky cóp tiền để dành sau mấy năm làm thuê để hùn vốn mở quán cà phê, là mong ước của Hùng nhiều năm qua. Ngay khi mở được quán, bắt tay vào điều hành công việc, Hùng mới thấm thía kinh doanh hóc búa hơn mình tưởng.

Giữa tháng 3, săn lùng, dạo khắp Sài Gòn, gặp đủ loại cò đất dắt mối, Hùng được giới thiệu đến một quán cà phê cũ trong con hẻm nhỏ, nằm gần trục đường Lê Văn Sỹ. Vì quá vội vàng, nhóm bạn của Hùng đã không khảo sát giá mà chấp nhận sang quán với chi phí khá cao 300 triệu đồng (chưa tính tiền thuê mặt bằng mỗi tháng) trong thời hạn 24 tháng. Mãi đến sau này, khi mọi sự đã rồi, Hùng mới biết trước đó từng có người được chào giá sang quán này chỉ 200 triệu đồng nhưng nhà đầu tư vẫn chê đắt đỏ và từ chối.

Không chỉ bối rối vì bị hớ chi phí mặt bằng, nhóm bạn của Hùng còn lúng túng trong việc điều phối chỗ giữ xe vì khu vực giữ xe cho khách vào quán quá nhỏ. Những ngày đầu khai trương, bạn bè đến ủng hộ quán khá đông nhưng ngặt một nỗi chỗ để xe không đủ chứa nên đậu tràn ra lòng hẻm. Xung quanh không có cao ốc văn phòng, cũng chẳng có nhiều trụ sở công ty, chủ yếu là nhà dân; trong khi đó phía mặt tiền đường Lê Văn Sỹ lại đầy quán cà phê đối thủ cạnh tranh, tạo thêm áp lực tìm kiếm khách.

"Thiết kế chương trình như thế nào, làm sao để nhiều người biết đến quán, bạn bè không thể ủng hộ mãi được, rồi mỗi ngày áp lực phải thu vào bao nhiêu mới đủ chi phí điều hành khiến tôi lo lắng đủ thứ", Hùng thành thật chia sẻ.

Đứng trước những khó khăn này, Hùng đã cầu cứu nhiều bậc anh chị có kinh nghiệm tư vấn giúp mình gỡ khó, và chịu "đòn nhừ tử" từ những trận mắng như té tát. Vốn đã thấm thía con đường mình đi có nhiều chông gai, thiếu sự cân nhắc, chưa chuẩn bị chu đáo, chàng trai trẻ thừa nhận, chỉ có việc kiên trì đeo bám, không bỏ cuộc giữa chừng mới tránh được nguy cơ thua lỗ nặng.

Cũng từng trải qua những va vấp khi kinh doanh quán cà phê cách đây 3 năm, đôi bạn đồng môn ở Đại học kiến trúc, Thành và Dũng chia sẻ: "Hồi đó chúng tôi bán buôn theo cảm hứng, không hề có kế hoạch tính toán dài hạn. Hợp đồng thuê quán chỉ có 3 năm, nhiều điều khoản bất lợi khi chủ đất đòi lại mặt bằng nhưng chúng tôi không lường hết được".

Dũng chia sẻ, năm 2007, anh mở quán cà phê tại quận Phú Nhuận. Dày công chăm chút từ thiết kế đến phong cách phục vụ, đến tháng thứ 10 anh bắt đầu có nhiều khách ủng hộ, quán bước vào thời kỳ ăn nên làm ra. Tuy nhiên, đến tháng thứ 13, chủ đất đột ngột đòi tăng chi phí mặt bằng nếu không sẽ hủy hợp đồng. Vì muốn bám trụ, Dũng vừa thỏa thuận vừa năn nỉ chủ đất chấp thuận mức tăng 15% phí thuê mặt bằng. "Tuy nhiên, khi chủ đất yêu cầu tăng giá thuê mặt bằng lần 2 với tỷ lệ 30% thì chúng tôi gục ngã, chấp nhận rút lui vì nếu tiếp tục sẽ lỗ nặng", Dũng kể lại.

Mặc dù việc hùn vốn mở quán cà phê đang trở thành một xu hướng kinh doanh được nhiều bạn trẻ chọn lựa, nhưng không phải ai cũng dễ dàng gặt hái thành công. Người này thất bại ở khâu thuê mặt bằng, thiết kế quán, người kia bị hạn chế trong khâu tiếp thị, quảng bá hình ảnh, tổ chức chương trình văn nghệ đặc trưng cho quán. Cũng có người mở quán rất thành công nhưng bị tăng giá đột ngột hoặc bị lấy lại mặt bằng.


Với các bạn trẻ, sự hỗ trợ, tham khảo và học hỏi kinh nghiệm từ người đi trước sẽ giúp cho việc khởi nghiệp thuận lợi hơn.


Bàn về cách khởi nghiệp của các bạn trẻ, nguyên Trưởng phòng đào tạo khối nhượng quyền tập đoàn Trung Nguyên, Trang Minh Hà nhận xét: "Mở quán cà phê là một hình thức kinh doanh khá thịnh hành đối với nhiều bạn trẻ. Song, thương trường cũng như chiến trường, đây là cuộc chơi khó, đòi hỏi phải tính toán chi ly và đầu tư nhiều tâm huyết. Nếu lơ là sẽ thất bại như chơi".

Ông Hà phân tích, nếu muốn mở quán cà phê, việc đầu tiên, người chủ cần tập làm quen với bài toán chi phí: thuê mặt bằng, vật tư sửa chữa, trang trí, điện nước, nhân công và thời gian hoàn vốn trong bao lâu. Lời giải của bài toán là mỗi ngày phải thu vào bao nhiêu tiền đủ để điều hành mà không thua lỗ. Từ đó, các bạn tiến thêm bước nữa là tham khảo ý kiến của những người đi trước, khảo sát các chi phí trên thị trường đồng thời tìm hiểu kỹ những đối thủ cạnh tranh.

Lường trước những ẩn số trên, khi tìm mặt bằng mở quán cà phê cần lưu ý đặt vị trí lên làm yếu tố hàng đầu. Quán sẽ nằm ở quận mấy, tuyến đường nào, hẻm hay mặt tiền đường, có dễ tìm, dễ nhận biết hay không, gần cao ốc văn phòng, khu dân cư? Ngoài ra, chỗ giữ xe cũng là một yếu tố đóng vai trò lớn đối với loại hình kinh doanh quán cà phê. Nếu chỗ giữ xe không đảm bảo, khách sẽ bỏ quán và không quay lại nữa.

Riêng về phí thuê mặt bằng, theo ông Hà, các bạn trẻ phải lưu ý thuê mặt bằng từ 5 năm trở lên mới kinh doanh có lời, cần ràng buộc thêm không tăng giá thuê trong thời gian hợp đồng còn hiệu lực, mức phạt khi hủy hợp đồng phải có lợi cho bên thuê đất và nếu trong trường hợp bắt buộc phải tăng phí thuê thì không được vượt quá 10%.

Một chuyên gia kinh tế cho rằng, dễ dãi trong bước khởi nghiệp kinh doanh mà không có khảo sát, nghiên cứu thị trường là biểu hiện của lối suy nghĩ "sweet" ( vị ngọt của đường) mà quên đi bài học "salt" (vị mặn của muối). Bởi lẽ, trong khi non kinh nghiệm, lại eo hẹp tài chính, kiến thức cơ bản chưa đủ, thiếu mối quan hệ, các bạn trẻ vẫn ảo tưởng cho rằng thành công sẽ mỉm cười ngay là cái nhìn sai lệch.

Chuyên gia này khuyến cáo rằng, khi chưa có tiền bạc và kinh nghiệm thực tế, các bạn trẻ nên tham gia vào những dự án kinh doanh của doanh nghiệp trong vai trò người tình nguyện học việc có hưởng trợ cấp. Với việc làm tình nguyện này, các bạn có điều kiện học hỏi, phát huy khả năng và tôi luyện mình cứng cáp dần lên, chuẩn bị chu đáo tài lực, trí lực cho những kế hoạch kinh doanh trong tương lai.

Vũ Lê

Thứ Hai, 7 tháng 6, 2010

Điểm tin tuần (30/05/2010 - 06/06/2010)





Chủ Nhật, 6 tháng 6, 2010

MỘT CHÚT THÔI



Xét cho cùng, ở đời chẳng có gì là lớn lao.
Vì mọi sự lớn lao cũng đều được bắt đầu từ những khởi sự nhỏ bé, từng bước.

Một chút thôi

Một chút cát mịn có thể hợp thành sa mạc cát lớn.
Một chút đá nhỏ có thể tạo thành một ngọn núi lớn.
Một chút những phút ủi an, dịu xoa ngàn nỗi sầu.
Một chút khởi đầu tốt lành tương lai sẽ đẹp mầu.
Một chút cánh tay kết liền tạo thành vòng nối lớn.
Một chút ánh sáng thôi cho lui dần đêm tối.
Một chút ân cần, xa xôi cũng thành gần.
Một chút trong đời trở thành một chút tuyệt vời.
Một chút nước thôi có thể tạo thành đại dương bao la.

Một chút thôi

Một chút bé nhỏ trong đời mà làm cho đời thêm tươi mới.
Một chút bước chân có thể đạt đến hàng dặm.
Một chút cơn gió nhẹ hợp thành cơn bão lớn.
Một chút những phút giây nên xoay vần năm tháng.
Một chút những phút thứ tha rộn vui và lắng đọng.
Một chút hy vọng tin yêu sáng ngập lòng.
Một chút lời an ủi có thể làm dịu bớt những đau đớn lớn lao.
Một chút ký ức, kỷ niệm có thể hữu ích cho nhiều năm sau.

Một chút thôi

Một chút việc làm của yêu thương, cho thế giới những nụ cười hân hoan.
Một chút ôm siết ân cần có thể làm khô đi những giọt nước mắt.
Một chút ánh sáng từ những ngọn nến có thể làm cho đêm không còn tối nữa.
Một chút những giấc mơ có thể dẫn đường cho những công việc vĩ đại.
Một chút khát vọng chiến thắng có thể mang đến thành công.
Một chút kiên trì mỗi ngày, đường đến thành công ngắn lại và tương lai vững chắc.
Một chút khiêm tốn thôi sẽ tăng thêm bạn hữu và bớt đi kẻ thù.

Một chút những điều nhỏ bé ấy, kỳ diệu thay có thể mang đến niềm hạnh phúc lớn nhất cho cuộc sống của chúng ta.

Chỉ một chút, một chút xíu thôi….

(sưu tầm trên internet, lời bài hát trong CD Đôi Khi và trình bày lại)

Một chút về nhân bản

Cuộc khảo sát mới đây cho thấy một em bé cho sống chung với khỉ, nó cũng bắt chước loài khỉ. Cả 2 chúng gần giống như nhau, chơi thân, quấn quýt như bạn.

Như vậy, khi sinh ra, con người không tự nhiên biến đổi từ không thành có. Không từ người trần truồng trong trang phục, đạo đức, trí thức và các nhân đức lại có ngay một con người trưởng thành thực sự về mọi mặt.

Con người luôn phải bắt đầu từ những cử chỉ đơn giản, lời nói đơn giản, hình ảnh đơn giản, hành động đơn giản, quyết định đơn giản rồi từ từ nâng dần đến phức tạp, tinh vi và tinh tế; bắt đầu từ hoang sơ, thô thiển, khờ khạo, thiếu lịch sự trong lời nói, thô kệch trong cách ứng xử, dần đến khéo léo, tế nhị, ý nhị. Con người bắt đầu từ yếu về các mặt, với thời gian đầu tư cho trí tuệ, nhân cách, ta có được những nhân đức làm người như: nhân, nghĩa, lễ, trí, tín, liêm chính, công bằng, can đảm, khôn ngoan…và thành một người trưởng thành.

Mỗi ngày một chút chú ý, tập luyện, ta sẽ trở thành người lịch sự, nhã nhặn, khéo léo, dễ gây được cảm tình tốt, dễ lấy lòng người khác.

Một chút về trí thức

Chẳng ai tự nhiên mới sinh có thể sửa chữa máy móc hay thông thạo các kỹ năng, kỹ thuật, khoa học. Cũng chẳng nói được nhiều ngoại ngữ. Hay con người không thể lên cung trăng khi mới lọt lòng mẹ.

Nhưng con người vẫn và đã thực hiện được đó thôi, ấy là vì con người đã đổ nhiều mồ hôi, tốn nhiều thời gian, hy sinh bản thân để đầu tư cho học hành nghiên cứu. Có khi một năm, có khi 10 năm hay nhiều hơn tuỳ vào từng ngành, từng lãnh vực, từng chiều kích của cuộc sống.

Ta có được cuộc sống như hôm nay, hiểu biết như lúc này, hãy tạ ơn trời, hãy cám ơn người, vì ít nhiều, ta đã chấp nhận cúi xuống tích luỹ sự khôn ngoan từ Thiên Chúa ban cho qua khối óc, từ thiên nhiên, từ môi trường sống, từ con người.

Một chút ghi nhớ và thực hành, một chút tinh thần ham học và bàn hỏi, một chút cầu tiến và lắng nghe, một chút nhẫn nại và khiêm tốn, một chút để tâm và chia sẻ, ta sẽ tích luỹ được rất nhiều kiến thức, sự khôn ngoan cuộc sống. Ta chẳng gọi đây là trường đời đó sao.

Nhờ cố gắng một chút thôi mỗi ngày, ta hiểu biết vũ trụ bao la hơn cùng với sự nhỏ bé của mình, để ta kiên trì từng bước một đầu tư nâng cao trí thức trong hành trình dài của sự khôn ngoan.

Một chút về đạo đức

Một cháu mới sinh không thể tự biết đọc kinh. Chỉ vài tuổi, thì con người làm sao có thể hiểu biết về lòng đạo đức, về đức tin, về Thiên Chúa.

Ngay từ nhỏ, chúng ta hay các cháu cũng phải tập đọc từng chữ, từng câu về Chúa về Mẹ, về các thánh, thánh bổn mạng. Rồi tập làm dấu thánh giá, đọc kinh cùng cha mẹ, gia đình; đi cầu nguyện, đi chầu, đi dự lễ và nhiều ngày học giáo lý, con người dần biết sự thật về Thiên Chúa. Biết Chúa, ta thích Ngài. Hiểu Chúa, ta yêu Ngài. Yêu Ngài, ta đi tìm sự thật, và chân lý đích thật chính là Ngài.

Ta thấy rõ sự phát triển tiệm tiến của con người trong mọi chiều kích của cuộc sống. Về mặt đạo đức cũng thế. Thiên Chúa cho ta thời gian cùng ân sủng, để từ từ khám phá bản thân, Giáo hội, Thiên Chúa nhờ con đường đạo đức.

Bỏ tiền xu thu triệu thì ai cũng thích. Vậy, ta hãy dành ra mỗi ngày một chút thôi, với nguồn lực là Chúa Thánh Thần, nội lực là bản thân, và trợ lực là cộng đoàn đức tin, tín hữu hằng thiết tha gắn bó hơn với Giáo hội Chúa. Một chút thôi mỗi ngày mà lại có thể tìm được sự thật, tình yêu, sự sống đời đời thì quả là tuyệt vời.

Một chút về phục vụ

Giống như chăm một chút chăm sóc cho đóa hoa mỗi ngày, chúng có thể kéo dài thêm độ tươi hơn là không chăm sóc gì, ta cũng hãy xây dựng và phát triển thế giới, Giáo hội bằng việc chăm sóc thăng tiến bản thân mỗi ngày như vậy, nhờ ơn Chúa.

Một chút đầu tư và chia sẻ nhân bản, làm cho con tìm được ý cuộc sống, và thấy con người thật sự là một thụ tạo tuyệt vời khi biết dùng trái tim, nhân đức để đối đãi, ứng xử với nhau, đem lại cho nhau sự hài lòng, an tâm, mến phục.

Một chút chia sẻ vật chất, nghĩa tình với nhau, làm cho đời mình thêm giá trị, thêm vui, và người khác cũng được sự tốt lành nơi ta.

Một chút chia sẻ kiến thức làm cho chính mình được nâng cao hơn trong nghề nghiệp chuyên môn và gần hơn với sự khôn ngoan. Và Giáo hội, xã hội được nâng cấp, thăng tiến nhờ góp sức của mình.

Một chút chia sẻ đạo đức làm cho người khác ấm lòng, vững tin hơn khi đời sống gặp chao đảo, khó khăn muốn bỏ cuộc. Nhờ một chút nâng đỡ rất đạo đức của ta mà người khác thêm gắn bó vào lòng xót thương quan phòng của Chúa hơn.

Một chút, một chút xíu thôi. Một chút chẳng là gì, nhưng lại là khởi sự của thành đạt, vẽ lên bức tranh đẹp đời ta. Một chút thôi chính là chìa khoá mở vào tương lai tươi sáng trong mọi tương quan với Chúa, Giáo hội, xã hội, gia đình, bạn bè, tình yêu, nghề nghiệp…

Một chút xíu thôi mỗi ngày, bạn nhé. Chỉ một chút xíu thôi bạn ơi.

THANH THANH
http://niemvuimoi.org/

Thứ Sáu, 4 tháng 6, 2010

Doanh nhân, anh là người hạnh phúc?



Doanh nhân thường được xem là lớp người bận rộn, thành đạt và có tiền của. Anh cũng thường là những người có quyền thế, ở vị trí phải điều động hàng trăm hàng ngàn nhân viên, quyết định số phận và nghề nghiệp của rất nhiều người thuộc quyền. Doanh nhân cũng thường tiếp xúc với thượng tầng xã hội, giao thiệp với các giới chức cấp cao trong và ngoài nước. Địa vị của anh do đó là niềm mơ ước của rất nhiều người.

Vì những lẽ đó doanh nhân dễ là những người có hạnh phúc. Hạnh phúc, dù có nhiều hình dung và định nghĩa khác nhau về nó, thường thì dễ có nơi những người thành đạt và giàu sang. Thành công trong cuộc sống hầu như là điều kiện tiên quyết để có hạnh phúc cá nhân. Thiết nghĩ đó là điều khó phủ nhận.

Thế nhưng, những "ưu điểm" để đạt hạnh phúc của doanh nhân cũng chính là mối nguy của anh. Anh biết rõ hơn ai hết, đời sống của doanh nhân rất dễ bị mất hạnh phúc vì hoạt động của chính bản thân mình. Đầu tiên, sức khỏe của anh thường xuyên bị đe dọa vì làm việc quá nhiều. Tâm trạng lo âu và cả bực tức không bao giờ vắng bóng trong lòng nhà doanh nhân. Sức khỏe là điều kiện bắt buộc để có hạnh phúc nhưng chính anh lại lơ là với nó.

Một lý do khác là doanh nhân dễ đồng hóa sự nghiệp với chính mình. Như cô ca sĩ cần tiếng vỗ tay, như nhà chính trị cần lá phiếu bầu, nhà doanh nhân cần doanh thu và lợi nhuận. Trong nhiều trường hợp, khi doanh nhân không đạt doanh số, lập tức anh ta bị mất việc. Đã có nhà doanh nhân khi công ty mình bị phá sản chọn con đường tự tử vì tuyệt vọng. Nhiều khi nhà doanh nhân bên ngoài xem ra như một nhân vật sang trọng nhưng thực chất chỉ là một con người bị phụ thuộc vào con số, thị trường, vào những biến động bất thường của xã hội tiêu thụ. Làm sao anh có hạnh phúc khi bị lệ thuộc quá nhiều?

Hơn thế nữa, vì nội dung cuộc sống chỉ toàn là công việc, vì áp lực của sự thành công, vì đồng hóa mình với sự nghiệp, nhà doanh nhân dễ sinh ra ghiền nghiện công việc, một thứ tâm bệnh mà phương tây gọi là workaholic. Đó là những người không thể không làm việc, luôn luôn nhớ nghĩ đến công việc ngay cả những lúc được nghỉ ngơi. Đó là một dạng mất quân bình nội tâm của lớp doanh nhân mà ngày nay ta thường gặp tại phương tây cũng như phương đông. Những người đó tiøm "hạnh phúc" trong công việc nhưng thực chất họ bị lệ thuộc về mặt tâm lý. Về sau khi họ mất việc hay mất sức làm việc, ta dễ dàng đoán được cuộc đời họ sẽ như thế nào.

Như ta thấy, nhà doanh nhân là một lớp người đặc biệt: anh hội đủ điều kiện để được hạnh phúc, nhưng đồng thời cũng có thể là những người bị lệ thuộc, thậm chí mất thăng bằng tâm lý hay nô lệ công việc. Chiøa khóa của vấn đề qui lại vào nghệ thuật sống của anh. Liệu anh có một số bí quyết để lèo lái cuộc đời sao cho khả năng và cơ hội làm đời mình được thăng hoa chứ không ngược lại. Bí quyết nào làm cho doanh nhân có cơ may được hạnh phúc?

Điều đầu tiên có tính chất nền tảng là nhà doanh nhân cần có một quan niệm khôn ngoan về tài sản và địa vị của mình. Anh cần xem tất cả thứ đó không phải là mục đích cuối cùng mà chỉ là phương tiện đắc lực cho một cuộc đời phong phú và rộng mở. Trên thế giới nhiều nhà doanh nhân là những người sành nghệ thuật và thể thao, triết học và lịch sử. Họ say mê đi du lịch và làm công tác xã hội. Hầu như tất cả đều có một niềm đam mê riêng để cân bằng áp lực công việc.

Điều khác nữa là nhà doanh nhân cần xem sự nghiệp của mình chỉ là một khía cạnh của con người toàn thể. Nó chỉ là một phần, thậm chí là phần nhỏ của một sự sống thâm sâu mà anh còn phải dò tới đáy. Một số doanh nhân Nhật có truyền thống tu dưỡng thiền định định kỳ trong năm (Retreat) để có một khoảng cách nội tâm với những hoạt động hàng ngày. Kinh nghiệm cho thấy, sau kỳ thiền định, nhà doanh nhân không hề lơ là trong công việc của mình nhưng lại tích cực và sáng tạo hơn, đồng thời quân bình hơn trong công việc và đời sống riêng tư. Ngày nay tại phương Tây, thiền định không thể thiếu trong sự tập luyện kỹ năng sống cho nhiều người, từ doanh nhân đến nhà nghiên cứu khoa học, thậm chí cho cả phạm nhân trong tù. Khoa học cũng đã chứng minh mối liên hệ tích cực giữa thiền định và não bộ.

Khi việc kinh doanh đã phát triển, nhà doanh nhân khôn ngoan đã chuẩn bị để có người thay thế mình. Biến mình trở thành người "không ai thay được" chỉ tăng lên sự lệ thuộc lẫn nhau giữa công ty và bản thân, một điều không lợi cho ai cả. Ngược lại, nhà doanh nhân khôn khéo đã tạo cho mình sự chủ động thời gian khi công việc đã phát triển, anh có cơ may đem những thành tựu của bản thân phục vụ lại cho chính mình và cho xã hội. Đó là chân hạnh phúc.

Cuối cùng nhà kinh doanh phải biết rút lui kịp thời trước khi sức khỏe suy sụp. Với sự thành đạt, lòng tự tin, kinh nghiệm và của cải trong tay, nhà doanh nhân vươn tầm nhìn đến cái toàn thể. Anh sẽ tận dụng tất cả khả năng, trên mặt vật chất cũng như tâm linh, để hiểu ngộ về đời sống vốn vô cùng lớn rộng. Anh sẽ hiều quả thực con người ai cũng đi tìm hạnh phúc, nhưng mỗi người quan niệm hạnh phúc một cách khác nhau. Lúc đó có lẽ anh sẽ mừng vui tự thấy rằng, hạnh phúc của anh đang nằm trong tầm tay viø nó quá dễ có. Anh nhận ra hạnh phúc chỉ là sự tri túc. Biết "như thế là đủ" chính là chân hạnh phúc. Xưa kia anh không biết thế, lớp trẻ sau anh không mấy ai nghĩ thế. Người thành đạt có một ưu điểm to lớn là dễ đến với sự "tri túc", lý do là anh đã hưởng hết mọi thứ. Nhưng anh phải biết rút lui, anh phải biết tiết giảm lòng ham muốn.

Anh sẽ nhớ đến nhà hiền triết Hy Lạp Epicurus (341-270 trước công nguyên), bậc thầy lỗi lạc của thời cổ đại, đã nói rất sớm về hạnh phúc và dục lạc. Epicurus nói rằng, đối với người đã thành đạt thì muốn cho họ hạnh phúc, ta không nên mong cho họ được thêm, mà mong cho họ được bớt, bớt đi lòng mong cầu. Người xưa đã biết thế nào là chân hạnh phúc.

Anh sẽ chợt hiểu một điều rất giản đơn: hạnh phúc là một cảm giác nội tâm, nó không đến từ bên ngoài mà từ bên trong. Hoàn cảnh bên ngoài chỉ tạo điều kiện cho bên trong phản ứng để sinh ra hạnh phúc hay đau khổ. Sự phản ứng của bên trong lại thay đổi tùy theo tuổi tác, kinh nghiệm và sự già giặn của anh. Anh đã đến một thời điểm trong đời để thấy rằng, miønh càng ít mong cầu mình càng hạnh phúc. Và có lẽ anh sẽ đến một thời điểm để nhận ra rằng, miønh có thể chỉ quan sát và ghi nhận hoàn cảnh thôi mà không phản ứng gì cả. Lúc đó anh sẽ hạnh phúc nhất. Dạng đó của tâm được gọi là Định.

Nguyễn Tường Bách

Thứ Tư, 2 tháng 6, 2010

Chức năng của Giấc Mơ-Tăng Trí Nhớ và giúp học tập



Ta chẳng mơ màng cõi liêu trai
Dưới trăng trãi mộng suốt canh dài
Đêm nay hóa kiếp thành tráng sĩ
Giữ đất vua Hùng thủa sơ khai

Mời các bạn nghe bài viết của đài VOA



Dựa trên kết quả nghiên cứu, các nhà khoa học kết luận rằng giấc ngủ, và đặc biệt là những giấc mơ, có thể giúp tăng cường trí nhớ, kích thích óc sáng tạo và giúp chúng ta thực hiện tốt hơn những công việc phức tạp sau khi tỉnh dậy. Tạp chí Khoa Học và Đời sống tuần này xin được dành để đề cập đến một cuộc nghiên cứu mới về chức năng của những giấc mơ, dựa trên tổng hợp thông tin của các trang mạng khoa học và bài tường trình của biên tập viên Naomi Seck của Đài VOA về đề tài này. Mời quý vị theo dõi chi tiết.

Kết quả nhiều cuộc nghiên cứu khác nhau cho thấy một giấc ngủ ngon có thể cải thiện trí nhớ, và giúp chúng ta hoàn tất tốt hơn những công việc phức tạp hoặc những bài toán khó mà trước khi đi ngủ, đã làm chúng ta bận tâm suy nghĩ và cố công tìm câu giải đáp.

Một cuộc nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Trung Tâm Y Tế Beth Israel Deaconess (BIDMC) và Đại học Harvard thực hiện mới đây, nói rằng nằm mơ có thể là một cách của não bộ để cho chúng ta biết rằng trong lúc ta đang ngủ, bộ não tiếp tục hoạt động để củng cố ký ức, kết hợp chúng với những thông tin mới tiếp thu, để trong ngắn hạn, giúp ta thực hiện những nhiệm vụ đã làm ta suy nghĩ nát óc trước đó, đồng thời suy diễn và lưu giữ những thông tin ấy để sau này, chúng ta có thể mang ra áp dụng những điều đã học hỏi được một cách rộng rãi hơn trong cuộc sống.

Tiến sĩ Robert Stickgold, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu về Giấc Ngủ và Nhận thức của Trung Tâm Y Tế Beth Israel Deaconess, nói rằng giới nghiên cứu vẫn tiếp tục tìm hiểu bằng cách nào, những giấc mơ có thể giúp chúng ta làm điều đó. Ông phát biểu:

“Bí quyết là phải ghi lại những giấc mơ xảy ra vào lúc đối tượng đang thiếp vào giấc ngủ, lúc mà những trải nghiệm mới được ôn đi ôn lại khi chúng ta mơ về những gì vừa xảy ra trước đó”.

Để nghiên cứu hiện tượng này, tiến sĩ Robert Stickgold và một nhà nghiên cứu khác, là tiến sĩ Erin Wamsley, yêu cầu một nhóm đối tượng tìm đường để đi đến một điểm nào đó trong một mê cung trên máy tính.

Các đối tượng có 10 phút để tìm ra mục tiêu. Nếu thất bại, đối tượng phải bắt đầu từ một điểm khác trong mê cung.

Sau khi bắt tay vào việc trong suốt một giờ đồng hồ, một nhóm đối tượng được lui vào trong để đánh giấc trong 90 phút, trong khi nhóm còn lại được nghỉ giải lao, nhưng không được đi ngủ trong cùng thời gian đó.

Tiến sĩ Stickgold nói tất cả những người trong nhóm được đi ngủ, đạt kết quả tốt hơn khi tiếp tục làm việc sau khi thức dậy, nhưng ông xác định rằng những người đạt được thành tích cao nhất là những người đã nằm mơ. Nhà nghiên cứu giải thích:

“Những người đã mơ về việc đang làm trước khi đi ngủ, đạt thành tích tốt hơn sau khi thức dậy, so với những người không nằm mơ. Trên thực tế, mức độ cải tiến tăng cao gấp 10 lần, so với những người cũng đi ngủ nhưng không nằm mơ về chuyện đang làm. Chúng tôi hết sức kinh ngạc về phát hiện này.”

Những người không được ngủ, thì thành tích không cải thiện chút nào, mặc dù họ đã dùng giờ nghỉ giải lao để suy nghĩ rất lung về bài toán khó cần được giải đáp.

Để xác định người nào thực sự nằm mơ về công việc đang làm dang dở, tiến sĩ Wamsley đánh thức các đối tượng vào nhiều lúc khác nhau trong giấc ngủ kéo dài 90 phút, và hỏi họ nghĩ gì ngay vào lúc đó.

Tiến sĩ Stickgold nói điều khiến cho toán nghiên cứu ngạc nhiên là những giấc mơ ấy thường không tập trung vào việc làm cách nào tìm được lối đi trong mê cung, tức là công việc phải làm trước mắt, và có trường hợp các đối tượng không mơ gì về cái mê cung đó.

“Trong giấc mơ, họ không thấy mình đang đi trong mê cung và tìm được đến đích hay tìm ra lối thoát, rồi nhớ lại bản đồ của mê cung, mà mơ thấy họ đang thám hiểm một hang dơi chẳng hạn, hoặc một giấc mơ đại loại như thế.”

Theo các nhà nghiên cứu thì trong khi chúng ta ngủ, bộ não dường như hoàn tất hai chức năng riêng rẽ. Trong khi “hồi hải mã”, tức là một phần của não trước bên trong thùy thái dương, xử lý thông tin đơn giản, như tìm đến đích hay tìm được lối thoát ra khỏi mê cung, thì cùng lúc các khu vực khác trong não kết hợp và áp dụng các thông tin ấy cho một vấn đề phức tạp và trừu tượng hơn. Bà Wamsley giải thích:

“Bộ óc của chúng ta làm việc trong lúc ta đang ngủ để tìm câu giải đáp cho những điều mà nó cho là quan trọng nhất. Mỗi ngày, chúng ta thu thập vô số những tin và có những trải nghiệm mới. Những giấc mơ của chúng ta dường như đặt câu hỏi: Làm cách nào sử dụng các thông tin và trải nghiệm này để có thể mang ra áp dụng trong những tình huống phức tạp khác của cuộc sống trong tương lai?”

Tiến sĩ Robert Stickgold nói rằng não bộ hoạt động để tìm cách khơi lại những ký ức và dùng những kỹ năng cần thiết để tìm câu giải đáp cho những điều ta đang làm dở dang hoặc chưa giải quyết xong, cụ thể như tìm đến đích trong mê cung, hoặc một cách tổng quát hơn, áp dụng những thông tin và kỹ năng đã có để giải đáp những bài toán phức tạp khác trong cuộc sống sau này.

Tiến sĩ Robert Stickgold nói đó chính là kết quả mà các nhà nghiên cứu đã hy vọng tìm thấy. Kết quả ấy phù hợp với sự hiểu biết của các khoa học gia về những chức năng của giấc ngủ, nhưng đây là lần đầu tiên họ tìm thấy chứng cớ cụ thể cho thấy những giấc mơ thực sự có chức năng được xác định một cách rõ rệt.

Thưa quý thính giả, kết quả cuộc nghiên cứu của tiến sĩ Robert Stickgold và Erin Wamsley được đăng trên ấn bản mạng của tạp chí Current Biology ngày 22 tháng Tư. Quý vị có thể tra cứu tài liệu này tại trang web: http://www.sciencedirect.com/
Theo VOA.